Spójrz w lewo - od razu zauważysz rząd ogromnych, pionowo żłobionych kolumn z jasnego marmuru, które dosłownie wyrastają z fasady imponującego budynku o klasycznym wyglądzie. Delikatnie mówiąc, nie jest to sklep spożywczy.
Przed tobą szumi historia i… dzisiejsza rzymska giełda. Tu, przy Piazza di Pietra - czyli „kamiennym placu”, a nazwa wcale nie jest przesadą - masz okazję dotknąć wieczności. To pozostałości ze Świątyni Hadriana, poświęconej jednemu z najbardziej podróżujących i zaskakująco... brodatych cesarzy Rzymu. Jeśli kusi cię wrażenie, że właśnie patrzysz na prawdziwe serce starożytnego imperium - masz rację.
Hadrian, gość znany z kolekcjonowania architektonicznych cacek, zmarł w 138 roku naszej ery. Jego następca - syn adoptowany, Antoninus Pius, postanowił uczcić pamięć przyszywanego taty własną „małą” inwestycją budowlaną. Świątynię ukończono w 145 roku i dostała absolutnie luksusową lokalizację: na Campus Martius - Polu Marsowym, niedaleko Pantheonu. Dobra okolica zawsze była tu w modzie.
Na ścianach podium świątyni pojawiły się marmurowe płaskorzeźby: „personifikacje” prowincji imperium. Każda z nich - Egipt, Hispania, Germanię, Afrykę i resztę „rodzinki” - ubrano w stroje typowe dla danego regionu. Obok zaś, typowo wojenne trofea. Można powiedzieć, że to był starożytny odpowiednik galerii „Oto nasi najważniejsi znajomi z Instagrama”... Marmurowy feed. Część tych rzeźb podziwiacie dziś w Muzeach Kapitolińskich oraz Narodowym Muzeum Rzymskim.
A jak zbudowano ten starożytny „gigabank”? Kolumny powstały z prokonnezyjskiego marmuru pochodzącego aż z północno-zachodniej Turcji - materiał kosztowny, modny (i dziś kosztowałby, bagatela, przynajmniej kilka milionów dolarów za cały ładunek). Część bocznych kolumn była wykonana z marmuru żółtego, sprowadzanego z Tunezji. Marmurowe powierzchnie były ozdabiane misternymi rzeźbieniami, które sprawiały wrażenie, jakby świątynia miała własny dywan z kamienia. Ach, gdyby tylko Hadrian mógł zobaczyć, że półtora tysiąca lat później jego świątynia stoi złączona z... instytucją finansową. Cóż, życie pisze najbardziej przewrotne scenariusze.
Świątynia była kiedyś otoczona monumentalną kolumnadą, a sama cella (czyli jej główne wnętrze) posiadała sklepienie z kasetonami i marmurowe dekoracje. Z przodu prowadziły do niej szerokie schody. W oryginale na każdej stronie miała trzynaście kolumn, a na froncie osiem - niezły pokaz siły, nawet jak na standardy rzymskie. Wejście zdobił łuk triumfalny prowadzący na szeroką Via Lata - dzisiejszą Via del Corso - niegdyś miejsce parad i procesji. Dziś świątynia została niejako „wtopiona” w nowożytny pałac z epoki papieskiej. Ale przyznaj - te kolumny robią większe wrażenie niż niejedna reklama na Wall Street.
Do dziś archeolodzy znajdują tu ślady i tajemnice: sekretny poziom o pięć metrów niżej niż obecny plac, fragmenty murów i nawet detale pod spodem schodów, wskazujące dawną orientację budowli. To trochę tak, jakby odkrywać kolejne level’e tej samej gry... tylko plansza ma grubo ponad 1800 lat.
Daj sobie jeszcze chwilę. Dotykając tych kolumn, stoisz na skrzyżowaniu światów - starożytność ściera się tu z codzienną gonitwą XXI wieku. Kto wie, może Hadrian z uznaniem spojrzałby na taki recykling architektury?
Gdy będziesz gotów na dalsze historie imperium, idź na zachód i pospaceruj 6 minut - zaraz dotrzesz do Kolumny Antoninusa Piusa.
