Przed Tobą wznosi się imponująca bryła bazyliki Groß St. Martin - szukaj charakterystycznej, masywnej wieży z czterema narożnymi wieżyczkami i trzylistnym, kluczowym kształtem zakończenia wschodniego chóru, wyraźnie górującej nad kolorowymi kamieniczkami tuż przy placu.
Stań na chwilę w miejscu i wyobraź sobie, że przenosisz się w czasy, kiedy w tym samym miejscu, na wyspie rzecznej, wokół świątyni unosił się zapach kadzidła, a z wnętrza dochodziły śpiewy benedyktyńskich mnichów. Groß St. Martin, jedna z dwunastu potężnych romańskich świątyń w Kolonii, od samego początku była miejscem, które budziło respekt i podziw. Kościół został zbudowany na fundamentach przechowujących setki lat historii - jeszcze w czasach rzymskich znajdowały się tu ogromne magazyny handlowe, a także tajemnicze place i baseny wodne, o których przeznaczeniu spierają się dziś badacze. Wyobraź sobie, jak bryza znad Renu przynosiła odgłosy pracy ludzi i handlu łodziami, gdy na tej wyspie powoli wyrastała świątynia.
Kiedy w XII wieku miasto strawił wielki pożar, cała dzielnica i kościół czuli grozę i bezsilność wobec żywiołu. To wtedy podjęto śmiałą decyzję, by odbudować świątynię w jeszcze potężniejszej formie - z monumentalnym kwadratowym wieżowym masywem i niepowtarzalnym "koniczynkowym" zakończeniem chóru, które dziś jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych kształtów w panoramie Kolonii. Wznosili ją przez dziesiątki lat, a kolejne pokolenia mnichów pilnowały tu modlitw, porządku i… nieco tajemniczych opowieści o świętych, których relikwie miały chronić to miejsce.
Ale nie zawsze było tu spokojnie. Groźny pożar w 1378 roku zniszczył dach wieży - z niepokojem obserwowano, jak ogień trawi wierzchołek i grozi zawaleniem. Burze i sztormy rzucały wieżyczkami o pobliskie domy, a mieszkańcy patrzyli z trwogą, kiedy część kamiennych konstrukcji spadała z łoskotem, miażdżąc niższe kaplice. Zawsze jednak znajdowali się śmiałkowie i fundatorzy gotowi naprawić szkody - wieża otrzymała swój charakterystyczny dach, a wnętrza przyozdabiano coraz to bogatszymi ołtarzami i ornamentami.
Przez setki lat, aż do XVIII wieku, bazylika była sercem benedyktyńskiego klasztoru - tu brzmiały pieśni gregoriańskie, tu szeptano modlitwy, a kolory barokowych malowideł i złote zdobienia wprawiały w zachwyt odwiedzających. Jednak z nadejściem burzliwych czasów napoleońskich klasztor rozwiązano, a kościół zamieniono na zwykłą parafię, w której obowiązywały twarde, rewolucyjne realia. Kolejne dekady to czas zaniedbań, trudnych decyzji, aż w XIX wieku, pod okiem miejskiego konserwatora, bazylika doczekała się gruntownej restauracji, na nowo wnosząc do całego otoczenia majestat i dumę dawnej Kolonii.
Najbardziej dramatyczne chwile przyszły jednak podczas II wojny światowej. Podczas nalotów bombowych dach wieży i nawy głównej stanął w ogniu, większość witraży i kaplic rozsypała się w pył, a w ruinach bazyliki zalegała cisza, którą czasami przerywał jedynie stukot narzędzi zabezpieczających gruzowisko przed zawaleniem. Po wojnie długo trwały spory, czy odbudować - niektórzy chcieli zostawić ruiny jako bolesną pamiątkę. Ale zwyciężyła wola przywrócenia do życia tego duchowego i architektonicznego symbolu. Prace trwały ponad 40 lat! Dopiero w 1985 roku, prawie pół wieku po bombach, świątynia została na nowo poświęcona i oddana wspólnocie.
Dziś Groß St. Martin znów tętni życiem duchowym, bo od 2009 r. opiekują się nią członkowie Wspólnoty Jerozolimskiej, nadając jej prastarej przestrzeni nowego ducha kontemplacji i modlitwy. Kiedy wejdziesz do wnętrza, zwróć uwagę na fragmenty malowideł z XIX wieku - to jedyne takie zachowane w całej Kolonii. W nowo utworzonej krypcie możesz nawet zobaczyć pozostałości rzymskich budowli, na których ta niezwykła świątynia stoi od stuleci.
Tak oto stoisz przed świadkiem tysiącletniej historii, który zna dźwięki rzymskich targów, pieśni mnichów, huk bomb i westchnienia ludzi, którzy za każdym razem, na nowo, przywracali ją do życia.
Pragniesz dowiedzieć się więcej na temat przeglądu, dzisiejszego użytkowanianie, życia religijne i zwyczaje lub specyfikacji? Zanurz się w sekcji czatu poniżej i zapytaj.
