Goed gedaan, je staat nu recht voor het Stedelijk Museum van Modena! Kijk recht vooruit naar een imposant gebouw met brede trappen en hoge, witgestucte bogen, waarachter een hal schuilgaat vol statige, donkerhouten vitrines die glanzen onder het zachte licht.
Stel je even voor naar 1871, toen Modena bruist van nieuwsgierigheid en veranderingen. De stad besluit dat ze niet alleen haar bronstijdschatten van de terramare in een stoffige kamer wil opsluiten, maar ze juist wil laten zien aan jong en oud: een museum voor iedereen! Carlo Boni, de eerste directeur, is een man met ideeën zo ambitieus als de versiering op een barok schilderij. Hij droomt van een plek waarin niets verloren gaat: botjes, schilderijen, gouden kelken, rare muziekinstrumenten - alles wat de stad te bieden heeft! En geloof me, in een museum dat van bronstijd tot barok loopt, kun je zomaar verdwalen tussen mummies, grafstenen en... een indrukwekkende collectie snorren op oude portretten.
Het museum heeft door de jaren heen heel wat verhuizingen en gedaantewisselingen meegemaakt, alsof het een kameleon met heimwee was. Eerst zat het knusjes in het gemeentehuis, verschoof toen naar het klooster van San Bartolomeo en eindigde uiteindelijk - na een indrukwekkend ommetje - in het Palazzo dei Musei, een gebouw dat ooit bedoeld was als opvang voor de armen van de stad. Kijk maar: deze zalen, met hun gewelfde plafonds, zijn gebouwd op Koninklijk bevel door de hertog Francesco III d’Este. Hier stond ooit het grote ‘Albergo dei Poveri’, waar de minderbedeelden niet alleen aten, maar zelfs werden opgeleid voor een ambacht. Je hoort bijna het zachte gerucht van de weefgetouwen en het gemopper van een arme monnik die weer de nachtploeg heeft.
De collectie in het museum kende vele vaders en moeders, van markiezen tot kunstenaars en zelfs een paar nieuwsgierige accountants. Neem de textielkamer: Luigi Alberto Gandini, die z’n hele leven draadjes, lapjes en patronen verzamelde alsof hij verwachtte dat Modena zonder sokken zou komen te zitten. Zijn collectie is nu een van de grootste in Europa - het bewijs dat je met genoeg borduurgaren zelfs de geschiedenis kunt vastleggen!
De zalen van het museum zijn stuk voor stuk tijdmachines. Je stapt binnen tussen sacrale kunst met schitterende Madonna’s, vaten vol heilige olie en piepkleine relikwieën van lang geleden. Maar er is meer: er is een kamer vol oude muziekinstrumenten. Hier speelde misschien ooit iemand op een uit hout gesneden klavecimbel, terwijl het knarsen van de balies bij elke noot als een zacht bijgeluid klinkt.
Er hangt zelfs een vleugje avontuur, met zalen vol reisschatten uit de tijd dat ‘ver weg’ nog écht ver weg was. Denk: maskers van Zuid-Amerikaanse indianen, glanzende kralen uit Afrika of keramiek uit het verre Perzië. Deze objecten kwamen hierheen op de rug van ontdekkingsreizigers en handelaren, misschien zelfs smokkelend onder een stapel wasgoed.
En wie dacht dat Modena alleen van Ferrari’s hield - fout! Hier liggen duizenden fragmenten uit 300.000 jaar lokale geschiedenis. Je ziet Neolithische bijlen, bronzen sierraden uit de terramare, Romeinse inscripties en graven van lang vergeten minnaars. De zalen geuren naar steen, oude boeken en soms een vleugje boenwas van de Victor-Emanuela vitrines.
Sommige verhalen zijn ronduit bizar. Wist je dat het museum ooit zoveel spullen kreeg van gulle burgers dat het bijna uit z’n voegen barstte? Van een adellijke familie kwamen antieke muziekinstrumenten, van een markies een schitterende collectie wapens, en zelfs het plaatselijke laboratorium leverde eigenaardige uitvindsels af, waaronder bizar uitziende thermometers en een ‘perpetuum mobile’ waarvan niemand snapte hoe het werkte - zelfs de uitvinder niet!
En dan, alsof dat nog niet genoeg was, besloot het museum in de twintigste eeuw zichzelf te splitsen in een archeologisch-ethnologisch gedeelte en een kunstafdeling. Uiteindelijk, na veel gepieker en herinrichting - je weet wel, een beetje zoals het herschikken van sokkenlades - is alles weer samengevoegd: één museum vol schatten, herinneringen en verhalen. De ‘wanden’ zijn nu nog altijd bedekt met donkerhouten vitrines, waarin duizenden objecten keurig in het gelid staan, klaar om je hun geheimen toe te fluisteren.
Dus - voel je, met een beetje fantasie, een onderzoeker die ’s nachts met een kaars over deze koele tegels sluipt op zoek naar de geest van Carlton Boni? Of waan je je toch meer de nieuwsgierige toerist in 1880, onder de indruk van exotische vondsten en schilderijen met meer engelen dan een Italiaanse kerstdiner? Wie je ook bent, het Stedelijk Museum van Modena is een schatkist die steeds opnieuw verbaast, vermaakt en - jawel - inspireert. Voilà, je laatste stop van deze tour, maar geen zorgen: in Modena zijn de verhalen nooit echt afgelopen!
Op zoek naar meer informatie over het hoofdkantoor, de belangrijkste collecties of de de bezoekroute? Vraag het maar in de chat en ik zal je invullen.
