A teraz, mój drogi, powiedz mi, czy widziałeś kiedyś ogromny wieżowiec, który wydaje się wyrastać prosto z gorącego gorączkowego snu szalonego cukiernika? Jeśli nie, to jesteś w dobrym miejscu! Witaj w Pałacu Kultury i Nauki!
Pałac Kultury i Nauki, skrótem PKiN, to sławny budynek wieżowy w centrum Warszawy. Ma w sumie 237 metrów wysokości, co czyni go drugim najwyższym budynkiem w Warszawie i Polsce (po Wieży Varso), a także szóstym najwyższym budynkiem w Unii Europejskiej i jednym z najwyższych w Europie. W chwili ukończenia w 1955 roku, był ósmym najwyższym budynkiem na świecie, utrzymując tę pozycję do 1961 roku. Był także krótko najwyższą wieżą zegarową na świecie, od 2000 roku do instalacji mechanizmu zegarowego na budynku NTT Docomo Yoyogi w Tokio, Japonii.
Pałac Kultury i Nauki został zaprojektowany przez sowiecko-rosyjskiego architekta Leva Rudneva w stylu "Siedmiu Sióstr" inspirowanym polską architekturą historyczną i amerykańskimi wieżowcami w stylu art deco. W związku z tym nazywany jest nieoficjalnie "Ósmą Siostrą". W pałacu znajdują się różne instytucje publiczne i kulturalne, takie jak teatry, kina, biblioteki, wydziały uniwersytetu i władze Polskiej Akademii Nauk.
Ach, ale nie tylko wnętrze pałacu jest interesujące! Otoczony budynkiem znajduje się zbiór rzeźb przedstawiających postacie ze świata kultury i nauki. Główne wejście zdobią rzeźby polskiego astronoma Mikołaja Kopernika autorstwa Ludwiki Nitschowej i polskiego poety Adama Mickiewicza autorstwa Stanisława Horno-Popławskiego. Od 2007 r. PKiN jest wpisany do Rejestru Zabytków.
Na początku budynek nosił nazwę Pałac Kultury i Nauki Józefa Stalina, ale po odsowieckiej destalinizacji nazwa pochodząca od Stalina została odwołana. Stalinowi imię zostało usunięte z kolumnady, holu i jednej z rzeźb budynku. Jednak do dziś Pałac ma wiele zabawnych i dziwnych przezwisk. Jest nazywany Pekinem, ponieważ skrót PKiN przypomina nazwę stolicy Chin, albo Pajacem, który brzmi mniej więcej podobnie do Pałacu. Ale to nie koniec! Pałac ma też przezwiska jak "Strzykawka", "Słoń w Koronowych Gatkach", "Ruski Tort" i "Rakieta Stalina". Cóż za wybór!
Teraz wyobraź sobie, że prawodopodobnie najwyższa wieża jest darem od Związku Radzieckiego, który Polacy niekoniecznie chcieli przyjąć. Fascynujące, prawda? Budowa rozpoczęła się w maju 1952 roku i trwała aż do lipca 1955 roku. Wieżowiec został wybudowany z radzieckich planów, a w budowie uczestniczyło od 3 500 do 5 000 sowieckich pracowników oraz 4 000 polskich. Niestety, 16 robotników zginęło w wypadkach podczas budowy. Aby zapewnić pracownikom dogodne warunki, zbudowano dla nich nowy kompleks mieszkalny ze swoim kinem, stołówką, centrum społecznościowym i basenem. Nazwano go Osiedlem "Przyjaźni" (Dzielnica Przyjaźni).
Czy wiedziałeś, że przy budowie wieżowca PKiN uczestniczył również... balon? Otóż architekci sowieccy i polscy spotkali się na moście Śląsko-Dąbrowskim na wschodnim brzegu Wisły. Nad osią przyszłego wieżowca unosił się mały samolot ciągnący za sobą balon. Grupa stojąca blisko mostu miała radiocontact z pilotem samolotu. Na początku balon unosił się na wysokość 100 m, potem 110 m i 120 m. Mormorzący Polacy, pod przewodnictwem Józefa Sigalina, przepowiadali "Wyżej!" za każdymi kolejnymi 10 metrami, o jakie podnosił się balon. Ostatecznie wieża PKiN zyskała wysokość 237 metrów, składającą się z 120 metrów struktury głównej, 40 metrów wieży i 77 metrów iglicy.
Czy widok tej architektonicznej i historycznej perełki nie zapiera dechu w piersiach? Zacznijmy się ruszać znowu i pokażę ci kolejne cuda stołecznego Warsawu!
