Kijk eens naar die stoere, moderne vormen voor je. Nee hoor, er is geen ruimteschip geland; dit is gewoon het Schotse Parlement. Je staat hier aan de voet van de Royal Mile, in de buurt die Holyrood heet, en dit gebouw is zo ongeveer het kloppend hart van de Schotse democratie. Als het er druk aan toe gaat, kun je je bijna voorstellen dat je geroezemoes hoort: politici die elkaar onderbreken, vurige debatten, en heel af en toe het tikje van een hamer die orde probeert te scheppen. Proberen, ja.
Het lijkt allemaal supernieuw, maar Schotland regelde zijn eigen zaken al eeuwen geleden. Voor zeventien oh zeven had het Koninkrijk Schotland een eigen parlement. Denk even aan stemmen van lang terug, alsof de straatstenen nog weten hoe fel er werd gediscussieerd. Toen kwam het Verdrag van Unie: Schotland en Engeland werden één koninkrijk, en het Schotse parlement verdween. Als een konijn uit een hoge hoed, alleen dan andersom. En nee, er zijn geen politici in konijnen veranderd, al had dat de boel vast opgefleurd.
Eeuwenlang bleef het idee leven: we willen weer een eigen stem. Door twee Wereldoorlogen heen en met de roep om “home rule” (zelfbestuur, dus meer beslissingen in eigen land) die steeds luider werd, bleef dat verlangen knagen.
En toen, in negentien negenennegentig, was het zover: het parlement keerde terug. Stel je de eerste bijeenkomst voor: trotse M-S-P’s, dat zijn Members of the Scottish Parliament, zeg maar Schotse parlementariërs, papieren die ritselen, kelen die worden geschraapt, en ergens het idee van doedelzakken in de verte. Sindsdien kreeg het parlement meer bevoegdheden, en soms gingen er ook weer wat terug, in een politiek touwtrekken met Westminster, het Britse parlement in Londen.
Nieuwsgierig naar de volksvertegenwoordigers, de plenaire zaal of hoe zo’n debat precies verloopt? Vraag het gerust in de chat, dan praat ik je bij.
