Stoimy teraz w miejscu, gdzie rozegrało się jedno z najbardziej dramatycznych wydarzeń w historii Nancy - Bitwa pod Nancy, 5 stycznia 1477 roku. Cisza zimowego poranka tamtego dnia skrywała napięcie, które miało zaraz wybuchnąć. Wyobraź sobie świszczący wiatr nad polami pokrytymi śniegiem, tłumione okrzyki żołnierzy, odgłos zbroi i końskich kopyt.
Charles le Téméraire, czyli Karol Śmiały, został ostatnim władcą potężnego księstwa Burgundii. Przez lata dążył do powiększenia swego terytorium, tworząc jedno z najpotężniejszych państw w Europie Zachodniej. Jego ród, zaczynając od Filipa Śmiałego, powiększał władzę, przejmując kolejne ziemie Beneluksu, Flandrii, Artois i Luksemburga. Stolicą nowych ambicji miał zostać właśnie Nancy. Gdy Karol opanował miasto w 1475 roku, wydało się, że wszystko jest już przesądzone. Ale miejscowi nie poddali się łatwo.
René II, młody książę Lotaryngii, pozornie uległ żądaniom, lecz potajemnie zawiązywał sojusze z Francuzami, Szwajcarami i Alzatczykami. W miarę upływu czasu miejscowa ludność stawała się coraz mniej przychylna burgundzkim garnizonom. Iskra zapłonęła - wybuchły powstania, poczęły pojawiać się dywersje i akty oporu.
W 1476 roku Karol odniósł dwie gorzkie porażki ze Szwajcarami - pod Grandson i pod Morat. Wiadomość o tych klęskach porwała Lotaryńczyków do nowego buntu. René II odzyskiwał kolejne twierdze, a mieszkańcy Nancy zarówno głodowali, jak i walczyli zaciekle. Burgundowie tracili siły na niekończące się potyczki, a zimowy chłód zaczął sprzyjać obrońcom miasta.
Drugi oblężenie Nancy rozpoczęło się jesienią 1476 roku. Karol, mimo rad swoich doradców, nie chciał się wycofać w nadziei na wiosenne posiłki. Jednak mróz stawał się cichym sojusznikiem Lotaryńczyków. Wody w studniach zamarzały, z braku jedzenia polowano na psy i koty. Na bojowym obozowisku panował głód i choroby, żołnierze zaczynali dezerterować.
Gdy René II powrócił, zgromadził armię wsparcia - dziesiątki tysięcy żołnierzy szwajcarskich, alzackich i miejscowych. Karol pod Nancy miał już tylko około 3000 wyczerpanych ludzi. 5 stycznia 1477 roku nad ranem, w półmroku, armie René II ruszyły okrążając wojska burgundzkie przez lasy Saurupt. Atak zaskoczył wroga. Bitwa rozegrała się błyskawicznie - Burgundowie, zaskoczeni, rozbili się, a uciekinierzy zostali zdradziecko otoczeni i wymordowani przez niedawnych sojuszników.
Karol Śmiały, opuszczony i ranny, został zabity w zamieszaniu, a jego ciało dopiero po dwóch dniach odnaleziono przy zamarzniętym stawie Saint-Jean, podobno nadgryzione przez wilki. To tutaj, nieopodal dzisiejszej Place de la Croix-de-Bourgogne, ustawiono krzyż, by upamiętnić miejsce jego śmierci. W domu przy Grand-Rue 30 do dziś w bruku widnieje liczba „1477”, gdzie ułożono ciało Karola przed wystawieniem go w kolegiacie Saint-Georges.
Upadek Karola zakończył erę Burgundii: księstwo przeszło do rąk jego 19-letniej córki, Marii, która wyszła za Maksymiliana Habsburga. To wydarzenie zapaliło lont wielowiekowego konfliktu pomiędzy Francją a rodem Habsburgów. Przez lata dzień 5 stycznia był obchodzony w Lotaryngii jako święto narodowe; René II uczcił zwycięstwo, stawiając kościół Notre-Dame-de-Bonsecours oraz rozbudowując kult Świętego Mikołaja.
Bitwa stała się inspiracją dla artystów i poetów: Eugène Delacroix namalował słynny obraz „Bitwa pod Nancy”, a Pierre de Blarru wydał poemat „Nancéide”. Do dziś spotkamy tu symbole - chardonu, hasło „non inultus premor” i monument przy Place de la Croix-de-Bourgogne - przypomnienie, że kto chce złamać ducha tego miasta, sam łatwo się pokłuje.
Zastanawiasz się nad rozbudową domu burgundzkiego, konflikt między lotaryngią a burgundią (1475-1476) lub oblężenie nancy? Zachęcamy do dalszej dyskusji na ten temat w sekcji czatu poniżej.
