Je staat pal voor St Giles’ Cathedral, en geloof me: als je die mist, mis je waarschijnlijk ook een dubbeldekkerbus. Kijk naar die stevige stenen kerk met een dakrand vol scherpe “tandjes”. En helemaal bovenop: die beroemde kroonspits. Een spits is de puntige torenbekroning, en deze lijkt op een stenen kroon, alsof Edinburgh een middeleeuwse tiara op het dak heeft gezet. Boven de ingang staat ook nog een beeld, en de grote boogvormige glas-in-loodramen geven het geheel dat kleurrijke, mysterieuze kathedraalgevoel. Glas-in-lood betekent: stukjes gekleurd glas die samen een afbeelding vormen.
Dit is St Giles’ Cathedral, in het Schots-Gaelisch Cathair-eaglais Naomh Giles. De locals noemen ’m ook gewoon de High Kirk, zeg maar de hoofdkerk van de stad.
Het verhaal begint al in de twaalfde eeuw, waarschijnlijk dankzij koning David de Eerste of Alexander de Eerste. Niemand weet het honderd procent zeker, en eerlijk: een beetje mysterie past hier prima. De kerk werd gewijd aan Sint Giles, beschermheilige van melaatsen en buitenstaanders. Denk aan monniken van de Orde van Sint Lazarus, die hier zorgden voor mensen die de rest liever uit de buurt hield.
In de veertiende eeuw was het oorspronkelijke romaans gebouw te klein. Romaans wil zeggen: een vroege bouwstijl met dikke muren en ronde bogen. Dus werd er uitgebreid en verbouwd tot in het begin van de zestiende eeuw. Deze plek was van alles: kathedraal, vergaderzaal, zelfs een soort gevangenis in achterkamers. De Zwitserse zakmes-versie van een gebouw.
En dan het drama: in juli zestien zevenendertig wilde koning Charles de Eerste een nieuw gebedenboek invoeren. Het publiek pikte het niet, en iemand gooide een kruk naar de predikant. Eén klap, grote gevolgen: dit hielp de Schotse Reformatie op gang. Reformatie betekent: een grote kerkhervorming. St Giles’ werd het kloppend hart van het presbyterianisme, een protestantse stroming geleid door ouderlingen, en staat bekend als de “Mother Church of World Presbyterianism”.
Ook John Knox, de pittige leider van die Reformatie, preekte hier. In de negentiende eeuw kreeg het gebouw flinke opknapbeurten, Victorianen voegden gedenktekens toe, en ruim een eeuw geleden kwam de prachtige Thistle Chapel erbij. Tegenwoordig is het nog steeds een werkende kerk, én een trekpleister voor meer dan een miljoen bezoekers per jaar.
Loop gerust wat dichter langs die oude muren. Met een beetje verbeelding hoor je bijna de hervormers, de voetstappen uit vroegere tijden en heel in de verte… die ene vliegende kruk. Als je meer wilt weten over de naam, de ligging of de architectuur, stel je vragen gerust in de chat.
