Kijk recht voor je, naar het zachte gele gebouw met een indrukwekkende, rijk bewerkte zandstenen boog: dit is het Malabaila Paleis, makkelijk te herkennen aan het statige portaal en de details in het steenwerk boven de houten deur.
Stel je even voor… Je staat hier, op een gewone dag in via Mazzini, en ineens lijkt het of je vijfhonderd jaar terug in de tijd wordt gezogen. Achter deze dikke muren klonk ooit het gelach en geroezemoes van hertogen, koningen en misschien zelfs wat nerveuze bedienden die de tafels afstoffen. Dit paleis, Malabaila genaamd-of voor de vrienden: ‘Malabayla’-is niet zomaar een huis, maar hét grootste renaissancistische paleis van heel Asti.
De bouw begon in 1494, een jaar waarin het in Asti opeens vol liep met sjieke mensen en Franse plannen. Alessandro Malabaila, een slimme en ambitieuze man met behoorlijk koninklijke connecties, wilde Luigi XII-jawel, de toekomstige Koning van Frankrijk-een vijfsterrenaccommodatie bieden. Hij kocht dus een hele sloot middeleeuwse huizen, gooide ze op één hoop en bouwde er een paleis op neer waarvan je kaak vanzelf omlaag zakt. En ja, Luigi XII vond dat blijkbaar wel fijn: toen hij zijn oog op het nabijgelegen hertogdom Milaan had laten vallen, gebruikte hij dit paleis als luxe uitvalsbasis. Lijkt me best relaxed, tussen veldslagen door gewoon lekker een Franse leunstoel in Asti.
Let extra op als je naar het portaal kijkt, met die krullerige ijzers en kunstig bewerkte zandstenen zuilen. Hierboven prijkte vroeger het trotse wapen van de Franse koning, gedragen door twee engelen, en de mascotte van Luigi XII-een keiharde, stekelige... egel! Ja hoor, een egel. Niet bepaald het dier dat je verwacht in een koninklijk wapen, toch? Ik stel me voor dat het gesprek zo ging: “Luigi, wat dacht je van een leeuw?” “Nee, ik wil een egel. Lekker stekelig, iedereen blijft uit m’n buurt...” Humor had hij. Nu zijn deze symbolen helaas verdwenen, maar als je goed kijkt, zie je nog steeds het familiewapen van de Malabaila in steen uitgehakt naast de poort.
De grootheid van dit gebouw ging trouwens verder dan wat je nu aan de straat ziet. Achter het hoofdgebouw lag ooit een lange galerij met dubbele renaissancebogen, gedragen door stoere zuilen van steen, en verder naar achter stond zelfs een toren waar de bedienden heen en weer trippelden over de wenteltrappen. Voor het paleis lag een Italiaans tuintje vol geurende kruiden en vrolijke bloemen, terwijl achter het gebouw allerlei woonhuizen en stallen verstopt zaten. Tijdens drukke dagen kon het hier krioelen van de adellijke bezoekers-van de heren van Mantua tot de hertogen van Ferrara en zelfs ambassadeurs uit heel Italië. Chroniqueur Jean d’Auton beschrijft hoe Luigi XII in 1502 en 1507 hier zijn hof hield. De volgende gastheer was Gerolamo Malabaila, de neef van Alessandro, die het stokje overnam na zijn dood. Men zegt dat zelfs koning Frans I-vers terug uit de strijd bij Marignano-hier over de drempel stapte.
Maar niet alles bleef rozengeur en maneschijn. Na de val van de Franse macht en financiële rampspoed voor de Malabaila’s, begon ook dit paleis stilaan stuk te gaan. Luxe meubels verdwenen, plafonds met gedraaide initialen werden ontmanteld, en tegen de tijd dat de achttiende eeuw aanbrak, was Malabaila Paleis zelfs even een kazerne geworden. Uiteindelijk werd het verkocht aan Giacomo Valpreda, een lokale grootgrondbezitter die er een ‘grondige renovatie’ op los liet. Vaak betekende dat: mooie ornamenten en symbolen eraan, hop, afgesloopt.
Toch, en dat vind ik magisch, als je nu voor de poort staat, proef je nog de grandeur van het oude Asti-met die Bramante-achtige gevel, grote ramen met kruisvensters en schelpmotieven bovenin, allemaal kleine knipogen naar de mode uit Parijs van toen. De portiek is eigenlijk een kunstwerk op zich, met kandelaars en plantaardige motieven in het zandsteen, voor wie nog houdt van een beetje middeleeuwse drama. Dus als je ooit een koning wil spelen, of gewoon nieuwsgierig bent naar dat tikkeltje Franse glorie in het hartje van Asti, moet je hier absoluut blijven staan… En wie weet: misschien voel je, als de wind even goed zit, nog heel zachtjes het gefluister van oude paleismuren vol verhalen.
Voor een beter begrip van de de constructie, koninklijke verblijven of het verval van het paleis, neem contact met me op via de chat hieronder.
