Rechts voor je zie je een mysterieus, ondergronds bouwwerk met bakstenen bogen en oude zuilen met sierlijke kapitelen, waar licht subtiel wordt weerkaatst op de zandstenen pilaren - als je naar de grond kijkt, zie je de ingang naar een van de oudste geheimen van Asti.
Welkom bij de crypte en het museum van Sant'Anastasio! Stel je even voor: we gaan terug in de tijd naar de vroege middeleeuwen, toen hier geen moderne gebouwen stonden, maar heilige gronden vol verhalen, legendes en... nou ja, als je héél stil bent kun je misschien nog het gefluister van oude monniken horen.
Deze crypte werd diep onder een kerk gebouwd die allang verdwenen is. De kerkliefhebbers onder ons zouden hun ogen uitkijken, want de originele kerk werd jammer genoeg platgegooid in 1907. Daarboven zat een oud Benedictijns vrouwenklooster uit minstens het jaar 1008. Er werd trouwens gezegd dat de stichter, koning Liutprando - jawel, een echte koning - ooit als pelgrim hierheen trok, op zoek naar plekken gewijd aan de Perzische martelaar Anastasio. Zou hij gedacht hebben: “Laat ik hier eens een keldertje vol mystiek aanleggen?” Misschien, want Asti zat in die tijd boordevol Longobarden en belangrijk geloofsleven. Dus deze plek barst werkelijk van de historie.
En dan die architectuur! Drie kleine ruimtes met zware gewelven, gedragen door zuilen waarvan sommige zijn geleend van, jawel, echte Romeinse ruïnes. Stel je een bende bouwvakkers die denken: “Die oude stenen liggen hier nog, waarom niet een mooie nieuwe tempel ermee maken?” Soms moeten zelfs oude Romeinen hun steentje bijdragen! En let ook op de zandstenen pilaren: stevig, robuust en toch elegant, alsof ze stiekem hebben geoefend voor een zuilenmodellenwedstrijd.
Loop je een stukje verder, dan stuit je op restanten van Romeinse vloeren, middeleeuwse graven en zelfs overblijfselen van de eerste kerkmuur uit de zevende eeuw. Hier liggen dus letterlijk eeuwen bovenop elkaar! En gek, hè, dat het allemaal eigenlijk boven water kwam toen de oude school, die later gebouwd was, ook alweer werd afgebroken- alsof de geschiedenis van Sant'Anastasio gewoon niet vergeten wílde worden.
Laten we een duik nemen in de tijdmachine die dit museum eigenlijk is: allereerst krijg je hier de mooiste zandstenen kapitelen te zien, rechtstreeks uit de romaanse kerk van de twaalfde eeuw - een inspiratie uit Genua en Milaan, dus lekker Italiaans, maar met een flinke scheut lokale flair. Wandel daarna langs Romeinse grafstenen, oude kerkornamenten, mysterieuze hoekstenen van torens, en bewerkte bogen die vroeger een veilig thuis gaven aan de rijken van Asti. Zelf moet ik altijd even goed kijken of er niet ergens een geheime trap naar een verborgen schatkamer ligt. Nog niet gevonden, trouwens, maar geef nooit op!
Wat het extra spannend maakt: aan de westkant van het museum kun je letterlijk de grote Romeinse steenplaten aanraken die ooit het forum van het antieke Hasta vormden. Zie je de graven uit de zevende en achtste eeuw? Bedenk dan even hoe Asti er toen uitzag: kleine straatjes, het zachte gerinkel van ezelsbellen en een stadsrand die nog door dikke muren werd beschermd. En die muren! Je vindt hier zelfs nog stukjes van de allereerste funderingen van de vroegmiddeleeuwse kerk en delen van de barokke muur (dat is dan weer veel jonger - uit de zeventiende eeuw).
De oostkant van het museum barst van de stukjes steen, piëteitsvol uitgestald, met kapitelen uit gesloopte kerken, oeroude grafmonumenten en ornamenten van huizen die ooit belangrijke mensen beschermden. Je ziet niet alleen het religieuze, maar ook hoe de stad sociale netwerken en beveiliging bouwde, steen voor steen.
Je staat nu op een plek waar de tijd letterlijk in lagen onder je ligt. Elk brokstuk dat je ziet, vertelt een verhaal van veroveraars, monniken, bouwvakkers, dames uit het klooster, en misschien - als je even goed luistert - oude stadsgeheimen die zo graag gevonden willen worden.
En nu even een goeie raad: kijk uit voor lage gewelven! Vroeger waren mensen waarschijnlijk een paar centimeter kleiner - of ze gunden zichzelf gewoon geen hoofdpijn van het te snel opstaan na het bidden. Sta dus lekker rechtop, ruik de lichte geur van koele steen en voel hoe het verleden hier z’n adem nog inhoudt... Dit verhaal van Sant'Anastasio is eigenlijk nog maar net begonnen!
Klaar om je te verdiepen in de oorsprong, architectuur of de kerk van Sant'Anastasio? Ga met me mee in de chatsectie voor een verrijkende discussie.
