Je ziet nu een indrukwekkende kerk opduiken voor je, met zijn felrode bakstenen muren, vrolijk afstekende witte zuilen, en meerdere koepels die als grijze helmen de hemel in priemen-om hem goed te spotten kijk je naar het grote gebouw aan je rechterkant, met rondom beelden van heiligen bovenop de façade en de woorden ‘PORTA PARADISI’ trotseer je niet.
Welkom bij het Santuario della Beata Vergine del Portone, of zoals de locals haar liefdevol noemen: de Madonna del Portone! Zet je maar schrap, want dit heiligdom zit vol bizarre verhalen, eeuwenoude vetes en een flinke dosis mystiek. Stel je even voor dat je in de middeleeuwen door deze wijk wandelt, waar de geur van vers brood dwarrelt uit de straatjes en af en toe het gehinnik van een paard klinkt. Je loopt hier langs een stadsmuur-ja, waar jij nu staat, liep in de veertiende eeuw de tweede verdedigingsmuur rondom de stad Asti. Elke wijk, of ‘borgo’, had zijn eigen poort naar de stad en boven elke poort pronkte een afbeelding van Maria, geflankeerd door beschermheiligen. Hier, aan de Porta di San Marco, zag je een prachtig fresco van de Madonna met kind tussen de heiligen Marco en Secondo.
De mensen in Asti waren zo dol op dat fresco dat het al snel een pelgrimsoord werd. Mensen uit heel Piemonte kwamen bidden, kaarsjes aansteken, soms met het idee dat een beetje Maria-magie nooit kwaad kan. Je mag best weten: het verkeer van bedevaarders gaf flink wat leven in de brouwerij! In de 17e eeuw ontstond het briljante idee om een houten balkon te bouwen zodat je nog dichter bij het heilige plaatje kon komen. Want wie wilde nou níet een selfie met Maria op Instagram delen, toch? Helaas, Instagram bestond toen nog niet.
Toen, in 1689, vond het stadsbestuur dat zo’n prachtig beeld recht had op een eigen heiligdom, een echt tempeltje! Klinkt goed, maar de karmelieten uit de buurt waren niet blij: stel je voor, nóg een kerk in hun achtertuin! Ze renden naar de burgemeester én naar de pauselijke nuncius van Turijn: “Dit levert alleen maar overlast op!” Er ontstond een ruzie die maanden duurde, met inspecties, geharrewar, en, jawel, geheime blikken over schuttingen. Maar op een ochtend sloeg het noodlot toe: een onbekende pleegde vandalisme op het fresco van de Madonna en het kind. Wat een schok! De hele stad stond op zijn kop en de karmelieten werden direct verdacht. Om de gemoederen te kalmeren, gaven ze het verzet op en liet de stad het heiligdom eindelijk bouwen. In 1690 stond er een kapel, en een paar jaar later werd die uitgegroeid tot een volwaardig rechthoekig heiligdom, compleet met vier ramen-waarvan je er nu nog twee ziet. De muren werden bedekt met votiefschilderingen: je zou er een dagtaak aan hebben om ze allemaal te bekijken!
Rond 1900, tijdens het Heilig Jaar, werd besloten dat het tijd was voor een upgrade. Heel Asti werd uitgenodigd om bij te dragen-niet met likes zoals tegenwoordig, maar met klinkende munten-en voilà, het nieuwe, grote heiligdom ontstond onder leiding van een ingenieur uit Bologna. In 1912 werd deze plek plechtig ingewijd. Het was een groot feest; de zondag erop werden meer dan zevenduizend (!) communies uitgedeeld. Je zou haast denken dat er gratis ijsjes werden uitgedeeld.
En wist je dat Paus Johannes Paulus II hier in 1993 nog een bezoek bracht? Sindsdien hangt er een bijna magische sfeer. De architectuur, die je nu bewondert, ademt een mix van romaans en Byzantijns, met drie schepen, imposante koepels en kapellen, en natuurlijk die hoge, gouden Mariabeeld bovenop het dak-alsof ze over de stad waakt.
Vergeet ook de mysterieuze steen niet! Achter de kerk is een trap, ooit onderdeel van de oude stadspoort, waar je halverwege een ‘Ecce Homo’ ziet-en daar vlakbij, een ordinair steentje. De legende zegt dat een godslasteraar ooit die steen tegen Maria’s beeltenis gooide. Maar Maria dacht: “Mooi niet!” en keerde de steen terug in de muur, waar die nu nog zit. Dus, mocht je ooit in de verleiding komen om je steentje bij te dragen... misschien beter een kaarsje aansteken!
En mocht je na al dat avontuur moe zijn: achter de kerk is een rustig park waar een levensechte namaak van de grot van Lourdes staat te glanzen. Hier eindigt ons verhaal bij de Madonna del Portone, een plek vol geschiedenis, drama, wonderen, én een tikje humor. Doorlopen maar, er wachten nog meer schatten op je!
Voor een beter begrip van de bronnen, het grote heiligdom of de architectuur, neem contact met me op in de chat hieronder.
